Nowe normy wody pitnej od czerwca 2026 - co się zmieniło?

 

Od 24 czerwca 2026 r. obowiązują nowe normy dotyczące wody pitnej. Rozporządzenie Ministra Zdrowia wydłużyło listę badanych substancji i zaostrzyło część limitów. Nowelizacja ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę weszła w życie miesiąc wcześniej i dotyczy też instalacji w niektórych budynkach.

Jakie przepisy o wodzie pitnej zmieniły się w 2026 roku?

Zmiany wdrożyły unijną dyrektywę 2020/2184 w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Termin na jej wprowadzenie minął w styczniu 2023 r. Nowe zasady wynikają z dwóch aktów prawnych:

• Ustawa z 13 marca 2026 r. - znowelizowała ustawę o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. 2026 poz. 605). Obowiązuje od 21 maja 2026 r. i określa obowiązki dostawców wody, gmin oraz właścicieli i zarządców budynków.
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22 maja 2026 r. - dotyczy jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. 2026 poz. 748). Obowiązuje od 24 czerwca 2026 r. i zastąpiło przepisy z 2017 r. Zawiera normy, czyli wartości parametryczne, oraz zasady badania wody.

Nowe przepisy opierają bezpieczeństwo wody na ocenie ryzyka. Dostawcy mają analizować zagrożenia na całej drodze wody - od obszaru, z którego ją pobierają, po sieć wodociągową.

Nowe parametry wody pitnej

Rozporządzenie wprowadziło normy dla kilku substancji, których wcześniej nie uwzględniono w przepisach. Należą do nich PFAS, czyli związki chemiczne, które bardzo wolno rozkładają się w środowisku. Dlatego nazywa się je wiecznymi chemikaliami. Kwasy halogenooctowe bada się tylko w wodzie dezynfekowanej związkami chloru, a mikrocystynę tam, gdzie w ujęciu wody mogą zakwitać sinice.

Które normy zaostrzono, a które złagodzono?

Po zmianie przepisów część substancji badanych już wcześniej ma nowe limity:

• Ołów - norma spada z 10 do 5 µg/l. Nową wartość trzeba osiągnąć najpóźniej do 12 stycznia 2036 r., a do tego czasu obowiązuje 10 µg/l.
• Chrom - norma spada z 50 do 25 µg/l, a termin na dostosowanie jest taki sam jak dla ołowiu.
• Chloran i chloryn - wcześniej oceniano je łącznie, a teraz każdy ma osobną normę 0,25 mg/l. Jeśli wodę dezynfekuje się np. dwutlenkiem chloru, z którego powstają te związki, norma wynosi 0,70 mg/l.
• Antymon, bor i selen - normy dla tych pierwiastków złagodzono. Antymonu może być 10 µg/l zamiast 5 µg/l, boru 1,5 mg/l zamiast 1,0 mg/l, a selenu 20 µg/l zamiast 10 µg/l.

Bez zmian pozostały m.in. zakres pH od 6,5 do 9,5 i norma dla żelaza, która nadal wynosi 200 µg/l.

Legionella i ołów w budynkach - obiekty priorytetowe

Nowym obowiązkiem jest ocena ryzyka w wewnętrznych systemach wodociągowych, czyli w rurach i armaturze wewnątrz budynków. Dotyczy to obiektów priorytetowych. Ustawa definiuje je jako obiekty niemieszkalne, w których ponad 50 osób dziennie jest narażonych na zagrożenia związane z użytkowaniem wody. Bloków i domów jednorodzinnych ta definicja nie obejmuje.

Szpitale i inne placówki z całodobową opieką medyczną muszą badać ciepłą wodę przede wszystkim pod kątem bakterii Legionella. Ten sam obowiązek mają m.in. hotele, pensjonaty, kempingi i zakłady karne, a także budynki publiczne, w których instalacje wytwarzają aerozol wodny, np. w prysznicach czy wannach z hydromasażem.

Ocena ryzyka dotyczy natomiast ołowiu m.in. w całodobowych placówkach medycznych dla kobiet w ciąży i dzieci do 6 lat, w domach dla matek z małoletnimi dziećmi oraz w żłobkach i przedszkolach. Płody i małe dzieci są na niego szczególnie wrażliwe. Badania ołowiu można pominąć, jeśli ocena ryzyka wykaże, że nie zagraża on jakości wody w kranie.

Właściciel lub zarządca obiektu priorytetowego musi przygotować pierwszą ocenę ryzyka do 30 czerwca 2028 r., a potem aktualizować ją co najmniej raz na 6 lat. Wyniki badań wody na bakterie Legionella i ołów trafiają do inspekcji sanitarnej w ciągu 7 dni roboczych od otrzymania ich z laboratorium.

Ciepłą wodę w szpitalach, hotelach i części budynków użyteczności publicznej badano pod kątem tych bakterii już wcześniej, na podstawie rozporządzenia z 2017 r. Teraz badania łączą się z oceną ryzyka całej instalacji wodnej.

Co nowe przepisy oznaczają dla mieszkańców?

Dostawca wody odpowiada za jakość wody, którą dostarcza do budynku. Stan rur i armatury w środku to już sprawa właściciela lub zarządcy. Ołów, miedź i nikiel bada się w próbkach pobranych z kranu bez wcześniejszego spuszczania wody, więc wynik obejmuje też metale, które przeszły do wody z instalacji budynku.

Właściciele i zarządcy budynków wielorodzinnych muszą przygotować ogólną analizę ryzyka dla instalacji wodociągowej. Jeśli instalacja ciepłej wody nie spełnia wymagań technicznych albo w systemie są elementy zawierające ołów, właściciel lub zarządca musi powiadomić o tym fakcie inspekcję sanitarną. Inspekcja może wtedy zalecić np. badania wody na bakterie Legionella lub ołów.

Ustawa zobowiązuje dostawców do przekazywania odbiorcom informacji o jakości wody, jej cenie i zużyciu. Gminy mają ustalić, kto nie ma dostępu do wody przeznaczonej do spożycia albo ma go ograniczony, i razem z dostawcami ten dostęp poprawić. Badania wody pitnej mogą wykonywać tylko akredytowane laboratoria zgłoszone do ewidencji Głównego Inspektora Sanitarnego.

O jakość wody w kranie można zadbać samemu:

• Sprawdzanie wyników badań wody - publikuje je lokalny wodociąg, a komunikaty o jakości wody wydają też stacje sanitarno-epidemiologiczne.
• Spuszczanie wody po dłuższym postoju - po nocy albo po powrocie z urlopu dobrze jest na chwilę odkręcić zimną wodę, zanim naleje się jej do picia. Im dłużej woda stoi w rurach, tym więcej może przejść do niej metali.
• Zimna woda do picia i gotowania - gorąca woda z instalacji może zawierać więcej ołowiu, a gotowanie go nie usuwa.

Kiedy przydaje się filtr do wody?

Woda z wodociągu, która spełnia normy, nadaje się do picia prosto z kranu. Filtr przyda się osobom, którym przeszkadza smak chloru, a także mieszkańcom budynków ze starą instalacją wodociągową. Filtr nie zastąpi wymiany rur, ale zatrzyma część zanieczyszczeń, które mogą się z nich uwalniać.

Filtry TAPP Water EcoPro montowane na kranie usuwają z wody ponad 100 różnych zanieczyszczeń i nie zmiękczają jej, więc zostają w niej wapń i magnez. Wszystkie filtry na kran oczyszczają wodę w jednym punkcie, najczęściej w kuchni.

Wodę do picia można też przelewać przez dzbanki filtrujące. Karafka TAPP Water PitcherPro oczyszcza wodę z ponad 80 substancji, w tym z chloru i jego pochodnych, ołowiu, rtęci, kadmu i pozostałości leków, co potwierdziły badania laboratoryjne. Z kolei dzbanek Alkanatur Drops zatrzymuje do 99% zanieczyszczeń, m.in. chlor, metale ciężkie, trihalometany i mikroplastik, a przy tym wzbogaca wodę o magnez.

 

 

Z artykułu dowiesz się:

• jakie przepisy o wodzie pitnej weszły w życie w 2026 r.,
• jakie nowe parametry wody pitnej trzeba badać,
• które normy zaostrzono, a które złagodzono,
• czym są obiekty priorytetowe i jakie obowiązki mają ich właściciele i zarządcy,
• co nowe przepisy oznaczają dla mieszkańców,
• kiedy przyda się filtr do wody.